Home / MAKALELER / İş Zekası / Mobile BI Entegrasyonu Nedir?

Mobile BI Entegrasyonu Nedir?

Mobil uygulamamlar ticari kullanımda sağlam bir yer edindi. Mobil iş uygulamalarının giderek olgunlaşması ve yaygınlaşması ile mobil bankacılık mobil alışveriş ve mobil sosyal paylaşım gibi  uygulama alanlarında kendini göstermetedir.

Mobil iş zekası uygulamalarındaki çeşitlilik  hız kazanmıştır, İş zekası üreticilerinin çoğu artık ürünlerinin mobil uzantısını da iş zekası paketlerine eklemektedirler. Bunun ötesinde, platform desteğindeki çeşitlilik, kullanıcı dostu araçlar ve grafik arayüzler ie mobil iş zekası uygulamalarının ticari alana geçişi hızlanmıştır. Gartner 2010 yılında mobil iş zekası uygulamalarının yükselen bir dalga olduğunu ve iki il a beş yıl içinde hissedilir düzeyde uygulamaya geçeceğini belirten  bir öngörüde bulunmuştur.

Unutulmaması gereken şey , basitçe söylemek gerekirse, mobil iş zekasın uygulamasının geleneksel iş zekasın uygulamasının mobil versiyonu olmadığıdır. Uygulamalardaki özellikleri  dikkate almamak bir hata olur.  Aşağıda bazı temel ve önemli hususları açıklamaya çalıştım.

 

Mobil iş zekası uygulamasının geleneksel iş zekası gibi bir proje olduğunu düşünmek

Mobil iş zekası doğası bir projeden çok bir programa benzer. Hakikaten mobil iş zekası ticari iş zekası paketinin bir uzantısıdır. Ancak mobil iş zekası zaman çizelgesindeki işleri tamamlamanın ötesinde elle tuturlur fayda sağlamaya odaklanmalıdır. Mobil iş zekası uygulamalırında etkinlik daha önemlidir.

 

Geleneksel iş zekası uygulamasında planlanan aktivitelerin öngörülen zaman ve bütçe içinde tamamlanması önem arzeder. Mobil iş zekası uygulamasında ise belirli bir bilgiyi karar mericlerine mobil cihazlar ile ulaştırılabilmenin sağlayacağı farkı ölçmek önem taşır. Mobil iş zekası gereksinim analizinde hangi raporların, uyarıların, gösterge tablolarının mobil ortama aktarıldığında fayda sağlayabilceğini tespit etmeye odaklanmak gereklidir. Ağırlık raporların ve gösterge tablolarının görünümünden ziyade zamana bağlı olarak ulaştırılan verinin kıymeti üzerindedir.

 

 Mobil iş zekasının güvenlik sorunlarını hafife almak

Mobil iş zekası uygulamsında en önemli kaygı güvenliktir ve iyi tasarlanmadığı takdirde gerçektn bir sorun haline gelebilir. Mobil iş zekası dünyasında günümüzde en çok tartışılan konu budur ve mobil iş zaksının kabul görme hızına direkt  etkilidir. Şirketin güvenlik duvarının dışında çalışan her yazılım  tartışma konusu olmuştur,  ancak mobil iş zekası güvenliğinin ilginç bir yönü vardır ki, iyi tasarlanırsa geleneksel iş zekası uygulamalarının ötesinde güvenlik katmanları ve imkanları sağlayabilir.

Cihaz seviyesinde güvenlik: disk şifreleme, uzaktan veri silme, antivirus, güvenlik duvarı gibi cihaz seviyesindeki güvenlik elemanlarının kullanılması

Aktarım seviyesinde güvenlik:  cryptographic shared key, SSL, vpn bağlantıları verinin network seviyesinde güvenliğini garanti eder.

Uygulama/network seviyesinde güvenlik: yetkilendirme ve kimlik doğrulama uygulama altyapısı üzerine yerleştirilebilir. çoğu iş zekası aracı, ana iş zekası programları için tasarlanmış güvenlik modelini mobil iş zekası uygulamalarında da kullanır.

Mobil iş zekasını herkesin erişimine açmak

Mobil iş zekası uygulamaları yönetimsel iş zekası uygulamaları ile aynı kefeye koyulmamalıdır. Mobil iş zekası uygulamalarının amacı ve kullanım yeri özellikli ve MIS den  farklıdır. En önemli unsur kimin her an bilgiye ihtiyaç duyduğunu ve hangi kararların bilginin varlığından veya yokluğundan etkileneceğinin tespit edilmesidir.

Örnek  “Kullanıcılar her zaman hareket halinde ve veriye ulaşabildikleri süre kısıtlı durumda mı ? “  “Veriye sürekli erişim ihtiyacı olmayan bir konumda mı?”  kullanıcı gruplarının belirlemek ve rol tanımlarına göre mobil iş zekası tasarlamak gerekir. Uygulama için tipik adaylar, bankanın ödeme serverlarının barındırıldığı veri merkezi gibi görev odaklı ortamlarda çalışanlar veya güç istasyonları gibi sorun çıktığı anda çözmesi gereken kişiler olabilir. Mobil iş zekası ancak kullanıcılar ve kullanım şekli gerçekçi olarak anlaşıldığı ve bir araya getirildiği zaman anlamlı olur.

Mobil iş zekası uygulamasının geri dönüşünün hesaplanamayacağına inanmak

Her yatırımın bir gerekçesi olmalıdır ve yatırımcı kesinlikle bir neden talep eder. Harcama söz konusu ise bunu takip etmek ve yatırmın geri dönüşünü hesaplamak mümkün  olmalıdır. ROI hesaplarken sıradaki unsurları göz önüne almak gerekir:

1) Mobil iş zekası uygulamalarının faydaları yatırımın sebebi

  • Çalışanların verimliliğini artırmak mı?
  • Satışları daha kısa sürede tamamlamak mı?
  • İşletme masraflarını azaltmak mı (hammadde maliyeti, yönetimsel maliyet, vs) ?

2) mobil cihazlar(telefonlar, ipad,vs) veya altyapı yatırımları (donanım, yazılım, bakım, servis ve eğitim) gibi mobil iş zekası uygulamasına yapılacak yatırımın maliyeti.

bundan sonra somut ve soyut metrikler üzerinden ROI hesabı yapılabilir.

Mobil iş zekasını sadece operasyonel veri üzerinde kurmak

Mobil iş zeksaı uygulaması, geleneksel iş zekası üzerine bulunan tüm raporlar ve tabloları içermeye zorlanabilir, ancak bu mobil iş zekası kurmanın mantığına aykırı olur. Her uygulama için işe yarar verinin seçilmesi gerekir. Hangi iş için hangi verinin iyi olduğu duruma göre değişir ve en iyisi  ilgili alandaki kullanıcı tarafından söylenmesidir. örnek olarak, iş akışı onayları belirli bir ortamda çok önemli iken başka bir kullanıcı için döviz kurlarının her an elinin altında olması kritik olabilir.

Operasyonel veri mobil iş zekası için güçlü bir adaydır. çünkü operasyonel veri genellikle zamana bağlıdır ve özellikle kritik  ortamlarda  bir duruma geç tepki vermek yüksek cezalar ödenmesine yol açabilir. iş akışlarını  mobil uygulamalara aktarmak iş süreçlerin verimliliğini kendiliğinden artırabilir. ancak, şu da bir gerçektir ki mobil iş zekası operasyonel veri ile sınırlı değildir. mobil cihazların sunduğu imkanlar (boyutlar , filtreler, daha fazla bilgi için derinlemesine arama yapma, vs) analitik verinin de mobil cihazlara aktarılabilmesine imkan sağlamaktadır.

En iyi durum , müşteriye olduğu yerde elle tutulur analitik veri sunmaktır. Mobil analitik için kazan kazan durumudur. KPI üzerinden trendleri takip etmek gayet mümkündür. Mobil bir cihazda önemli olan trendler, scorecard  , anahtar bir metriğin o anki değeri gibi bir durumun iyiye mi kötüye mi gittiğini göstermektir. Ek olarak fiyatlandırma analizi, envanter gibi veriler de anında ve bilgilendirilmiş karar alabilmeye imkan sağlar.

Mobil iş zekasına girecek veri hedef kullanıcıya göre tespit edilmelidir. Mobil iş zekası için veri seçimi geleneksel iş zekasından çok daha ciddi bir meseledir, çünkü mobil iş zekasını kullanacak kitle küçük olmasına rağmen karar vermede zamanında sağlanan bilgiye büyük ihtiyaç duyar.

 

Mobil iş zekasının her tür veri için uygun olduğu sanmak

Mobil iş zekası geleceğe dönük veriden çok anlık veriye odaklanmalıdır.

“Gelecek yıl belirli bir yerde yeni bir dükkan açmalı mıyım?” mobil iş zekasının analiz etmesi için doğru tip veri değildir.

Şunun gibi birşeyi analiz etmek daha anlamlıdır

“Şu anda belirli bir ürünü  sipariş etmeli miyim?”.

Bunun gibi yakın zamana ait bilgi satış rakamlarını tutturmak için faydalı olur. Veri madenciliği aktiviteleri mobil alandan uzak tutulmalıdır, bu iş için şimdilik  uygun bir platform değildir.

Analiz edilecek değişkenlerin seçiminde kalite perspektifinden bakmaya özen göstermek gerekir. çok fazla değişken analiz edilecekse daha büyük bir ekran gerekecektir tablet gibi.

Her veri cep telefonları için uygun değildir, hangi verinin mobil iş zekası için uygun olduğu dikkatle seçilmelidir. Veri kategorisi yanlış seçilmişse, hangi teknolojiyi seçerseniz seçin hangi yeteneklerinizi kullanırsanız kullanın sonuç başarısız olacaktır. Hareket halindeyken daha fazla bilgiye erişebilmek kullanıcıların daha iyi karar verebilmesine yarıdımcı olur. Mobil iş zekası üzerindeki uygun veri kullanıcıya:

  • Kritik soruları cevaplama imkanı verir.
  • Hızlı aksiyon alabilme veya aksiyon alacak kişiye uyarma imkanı verir
  • Elindeki bilgi ile bir satışı kapatma imkanı verir
  • Anahtar metriklerin birkaç dakikada bir takibi ile kritik veriyi görme imkanı verir.

sayfalarca dökümanı incelemek veya karmaşık bir diyagramı anlamak gerektiren durumlar mobil alan için uygun değildir. Aynı şekilde, periyodik olarak düzenlenen ayrıntılı raporlar mobil alan için aday olamaz. Mobil alana aktarılamayacaklarından değil ama mobil alana aktarılmalarının “maliyetine” deymeyeceğinden.

Mobil iş zekasını gelenksel iş zekası gibi tasarlamak

Mobil iş zekası tasarlamak için farklı bir yaklaşım gerekir. mobil iş zekası tasarımı farklı raporlama ve tablo tasarımı gerektirir. Teknik olarak enterprise iş zekasındaki herşey mobil iş zekasına aktarılabilir. ancak, iş bu veriyi küçük ekranlara sığdırmaya gelince tasarım değişir. Örnek olarak ipad için yapacağınız bir tasarım ile iphone veya blackberry gibi bir cep telefonu için yapacağınız tasarım birbirinden farklı oalcaktır. Mobil iş zekası için en iyi dashboard tasarımı temiz ve sade olanıdır. dashboardlara koyacağınız objelerin sayısını kısıtlı tutmak gerekir.

Ek olarak, mobil ortama aktarılacak verinin sınıflaması hangi raporlar ve dahsboardların küçük ekranlarda kullanılabileceği göz önüne alınarak hem boyut hem kullanılabilirlik perspektifinden yapılmalıdır. mobil iş zekası uygulamasından beklenti normal bir iş zekası uygulamasının, drill-through, drill up/down ,  filtreleme, sıralama vs. iyi tasarlanmazsa cep telefonunun küçük tuşları uygulama kullanılabilirliğini düşürebilir.

İş zekası yazılımının mobil iş zekası için tek veri kaynağı olduğunu sanmak

Mobil iş zekası uygulamasını devreye alırken uygulamaya girecek verinin analizine özellikle dikkat etmek gerekir. Mobil iş zekası sadece geleneksel iş zekasına erişim arayüzü olarak düşünülmemelidir. mobil alana taşınacak verinin hangi sorulara cevap olacağı kesin olarak bilinebilmelidir. Geleneksel iş zekasına konu olan, veri tabanı, işletme kaynak planlaması, web servisleri,  çizelgeler gibi veri kaynakları mobil iş zekası tarafından da kullanılabilir. Tasarım cihaz üzerinde düzgün görünüm  sağlayabilecek şekilde güçlü ve stabil olmalıdır.

bunun dışında mobil iş zekası bir programdır ve tasarımcı mobil iş zekasında entegre edildiğinde karar süreçlerine katkısı olabilecek geleneksel olmayan veri kaynaklarınıda eklemelidir. Çok sayıda veri kaynağının birleşimi en iyi anlık sonuçları üretir.

Mobil iş zekası uygulamasının tek seferlik bir iş olduğunu sanmak

Mobil iş zekası doğası gereği çok dinamiktir, o anda hangi bilginin öncelikli olduğuna ve kullanıcıların kim olduğuna göre değişmeye muhtaçtır. Bu zamana göre değişir.

Mobil iş zekası uygulayıcıları uygulama stratejisini belirli bir platform veya teknoloji üzerine kurmamalıdır. her zaman framework’e   bağlı kalmak mümkün olmayabilir Unutmayın ki mobil iş zekası platformu küçük olsa da geleneksel iş zekası ile entegre edildiğinde büyük etkiye sahiptir.

Tarayıcı tabanlı uygulamalardan, ağır işlemci tabanlı yaklaşımlara kadar herşey değerlendirilmelidir. kullanıcıların kısa ve uzun dönemde ne kadar uzlaşmaya yanaşacağını değerledirmek gerekir. örnek olarak: işlemci tabanlı uygulama tarayıcı tabalı uygulamaya göre daha çok güncelleme gerektirir.

Her cihazın mobil iş zekası için uygun olduğunu sanmak

Günümüzde çok sayıda mobil cihaz ve platform mevcuttur. Cihazların sayısı gibi platform desteği de giderek artmaktadır. Günümüzde farklı donanım ve yazılım kombinasyonu ile yüzlerce model bulunabilir. işletme belirli bir cihazı çok dikkatli seçmelidir. Seçilen cihaz mobil iş zekasını etkileyecektir çünkü akıllı telefon için yapılacak uygulama tablet için yapılacak olandan farklı olacaktır. ekran büyüklüğü, işlemci, bellek vs çeşitlidir. mobil iş zekası programı cihazlardaki standardizasyon eksikliğini göz önüne almalı ve sürekli yeni cihazları denemelidir.

Bazı iyi uygulamalar her zaman takip edilebilir. örnek olarak: akıllı telefon operasyonel iş zekası için iyi bir aday olur. analitik ve what-if analizi için tabletler daha iyi bir seçenektir. sonuçta cihazın seçimi ve erişileilirliği implemantasyonda belirleyici rol oynar.

 

 

Not : Lalitha Chikkatur un makalesinden çevirilmiştir.

 

Emin Tüylüce tarafından yazılmıştır

About Yusuf Arslan

Sakarya Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünü bitirdikten sonra kariyerine Datawarehouse-Database Uzmanı olarak devam etmektedir Sitenin kurucusu ve yazarıdır. yusufarslanbm@gmail.com adresinden bana ulaşabilirsiniz.

İlginizi Çekebilir

Informatica Ile Incremental Süreçlerin Yönetimi-2 (SCD Type-2 Current Flag Column)

Merhabalar, Önceki yazımda Incremental süreç nedir, nasıl bir ihtiyaç sonucu uygulamaya başlarız, SCD Type ların …

Bir Cevap Yazın